ایته توصیف – ایته درد دیل
محراب پورفرج
تاکسی مئن نيشته بوم کی ايوارکی می جلويی و راننده شوروع بوکوديد به گب زئن . راننده گفتی : من هه محل ميان (چاربراران) به دونيا باموم ، ولی هی زمات نگم کی من رشتيم ، انقدر کی أ رشتيان و گيلانيان جا بد بيدئم . اصلا نانم چره أ شوماليان أتوئيدی؟
هر چی می گوشه تيجا کودم کی بيدينم اون منظور چيسه و چره أ حرفانه زنه ، نفهمستم . اصلا چی بدی بيده بو کی اوتو گفتی ؟
ايتا زناک کی اون ورجا نيشته بو ، اون حرف پسه بيگيفته و بوگوفت : آهان ، راست گی . امان خودمان دو ته زاما داريم ، ايته ايصفهانی و ايته جونوبی ، هر دوتان رحمت داريد به گيلانيان .
هنده هر چی خاستيم اوشان حرفان دليله بفهمم کی چيسه ، نفهمستم .
می امره بوگوفتم : آئوو ، امان انقدر بد بيم خودمان خبر ناشتيم ! هر چی بديه امی مئن ناها ؟! يعنی هی ذره خوبی امی مردوم مئن ننا ؟!
نه ، من نتانم أ حرفانه باور بوکونم . هر قومی هر چقدرم کی بد ببه ده چار ته خوبی کی داره ! امانم هتو . اگر ده ته بدی بداريم ، چار تايم خوبی داريم . اما امی درد ايته چيز ديگری ايسه کی باعث به اما اتويی خودمان ره حرف چاکونيم .
ايته بدترين نقص امی جی هنی ايسه کی امره باور نوکوده داريم . امی کوچه بديانه پيله کونيم و امی خوبيانه کوچيکه کونيم يا اصلا نيدينيم . خيال کونيم هر چی کی داريم بی ارزشه و هر چی ديگران داريدی حتما خوبه .
چره امان ياد بيگيفته دريم کی همش خودمانه تحقير بوکونيم ؟
از او زمات کی خودمانه بشناخته دريم ، امی پئر و مار امی امره گيلکی گب نزئيد . چره ؟ لابد فکر کوديد امی زبان کی درست و حيسابی زبان نيه ! اصلا ارزش ناره ! از او زمات کی ايته کوجی زای بيم ياد بيگيفتيم کی هر کسا بيدئيم کی شندره ليباس دوکوده داره بيگيم کی گالشانه مانه !
هر چيه کی دينيم زشت و بی کلاسه ، گيم : اوف ، اوف ، اوف . . . أن کی گيله مرديه ! خولاصه هر چی بديه ، خودمانه نسبت دهيم . بعد دينيم خودمان تعريف امره چی بد قومی ايسيم و بعد ده او زماته کی سعی کونيم از امی گيليکی اصالت و هويت جودا ببيم .
هسا نخايم دونبال امی أ رفتاران دليل بشم ، چون نخايم شيمي سره بدرد باورم ولی هن قدر دانم کی اگر خاييم ديگران ورجا ارج و قرب بداريم و بتانيم اوشان ميان سر بولندا کونيم ، اگر خاييم خودمان و امی شهر وديار پيشرفت بوکونه ، اولی شرط انه کی خودمان ، خودمانه باور بوکونيم . نوا خودمانه دستکم بيگيريم . وا بدانيم کی هرچند بعضی بديانه دريم اما وا سعی بوکونيم کی اوشانه خودمان جا دور بوکونيم ، نه ان کی امی اصل و هويت جا فرار بوکونيم ، و انم بدانيم کی بديان ورجا ، خيلی خوبيانم داريم کی وا به اوشان گولاز بوکونيم .