محمود پاینده لنگرودی

به نقل از گیله‌وا – ویژه‌نامه پاینده

م. پ. جکتاجی

هر جور بخوانی رواست، چه به مفهوم “محمود پاینده” در اثارش، چه به تعریف “جاودانه ومانا” در اثارش. در اصل فرقی نمی کند، به یک جا می رسد. از محمود پاینده لنگرودی تا کنون این آثار منتشر شده است: 

گل عصیان( مجموعه شعر فارسی)، 1336 

مثل ها و اصطلاحات گیل و دیلم، 1352 

آیین ها و باورداشت های گیل و ديلم، 1355 

قیام غریب شاه گیلانی، 1357 

یه شو بوشوم روخئونه، 1358

فرهنگ گیل و دیلم، 1367

دکتر حشمت جنگلی، 1368 

خونینه های تاریخ دارالمرز (گیلان و مازندران)، 1370

شعرهای گیلکی افراشته، 1374

 

پاینده از سال 1352 دوره بلوغ و پختگی کار خود را آغاز کرد و بتدریج توانست به عنوان یکی از پایه های اصلی، مقاوم و شکیل مطالعات گیلانشناسی در جامعه فرهنگی گیلان تثبیت شود.  

« مثلها و اصطلاحات گیل و دیلم ، آئینها و باورداشتهای گیل و دیلم و فرهنگ گیل و دیلم سه کتاب ارزشمند او در حوزه مردم شناسی گیلان به حساب می آیند و در واقع مجموعه بدیعی از واژه ها ، مثل ها، تعابیر ،  

اصطلاحات، آداب و سنن مردم گیلان است که در شرف امحاء و فراموشی بوده است و محمود آنها را پاینده کرد. 

“یه شو بشئوم روخئونه” و “لیله کو” دو دفتر شعر گیلکی پاینده بیان احساسات شاعرانه و در عین حال دردمندانه از زندگی مردم رنجکشیده ولایتش است که شاعر با زبان قومی خود آن را فریاد می کند، و مردمش چه آسان و زیبا آن را تا مغز استخوان خود درک می کنند و شاعر شهر خویش را باور می کنند.

 در « شعر های گیلکی افراشته» اگر چه به عنوان گردآورنده و مترجم حضور می یابد اما انگیزه کار بخاطر اهمیت وجود افراشته به عنوان یک شاعر مردمی و پیشکسوت درشعر گیلکی است که رغبت او را دامن می زند. مضافاً به این ، کار زیبای او در عرضه این اثر ضبط پاره ای از اشعار افراشته بود که تا پیش از این تاریخ در هیچ مجموعه دیگری ثبت نشده است. در واقع این کتاب دیوان کامل افراشته است. 

او ده جلد کتاب راجع به گیلان نوشت اما در پردازش آنان جز به مردم و شأن بخشی به آنان، تقدیر از آزادی و وطن خواهی و شرافت انسانی، بیان احساسات به زبان مادری، در نکوهش جنگ و خونریزی و ستایش از برکات فکر نکرد. انسانی که چنین می اندیشد جهانی است و هر قوم پردازی بسته نمی ماند. یادش گرامی.